top of page

Wat houdt een schikking in het strafrecht in?

3 nov
7 minuten om te lezen


Met de term ‘schikking strafrecht’ wordt meestal een transactie met het Openbaar Ministerie (OM) bedoeld. U voldoet dan aan bepaalde voorwaarden om strafvervolging voor specifieke feiten te voorkomen. Een strafbeschikking is iets anders: daarbij legt het OM zelf een straf of maatregel op. Dat onderscheid is belangrijk, omdat de gevolgen en de manier waarop u kunt reageren verschillen.


Een voorstel afhandelen zonder rechtszitting kan aantrekkelijk lijken. Toch betekent dit niet dat de zaak zonder verdere gevolgen eindigt. Denk aan registratie in de justitiële documentatie, een schadeclaim of gevolgen voor uw onderneming. Laat daarom eerst beoordelen welke regeling wordt aangeboden, wat het dossier bevat en welke verplichtingen u aangaat. Alleen het bedrag vergelijken met de kosten van een procedure geeft geen volledig beeld.


Schikking strafrecht: wat wordt daarmee bedoeld?


‘Schikking’ is geen eenduidige naam voor één strafrechtelijke procedure. In de praktijk wordt het woord vaak gebruikt voor een transactie met het OM. De wettelijke basis daarvan staat in artikel 74 van het Wetboek van Strafrecht.


Het OM kan een transactie aanbieden bij overtredingen en bij misdrijven waarop volgens de wet maximaal zes jaar gevangenisstraf staat. Dit gaat om het wettelijke strafmaximum, niet om de straf die het OM in uw zaak verwacht. Dat een feit binnen deze grens valt, betekent niet dat het OM ook een transactie zal aanbieden.


Voorwaarden kunnen bijvoorbeeld bestaan uit betaling van een geldbedrag, vergoeding van schade of afstand doen van bepaalde voorwerpen. Binnen de wettelijke mogelijkheden kan ook een taakstraf onderdeel zijn van de afdoening.


Bij volledige naleving vervalt in beginsel het recht om voor het betreffende feit te vervolgen. Een transactie is geen vrijspraak. Ook kunnen bijzondere procedures, zoals een klacht van een rechtstreeks belanghebbende, nog betekenis hebben.


Het verschil met een strafbeschikking en sepot


Controleer bij een schikking in het strafrecht eerst de juridische titel van het document. Een transactievoorstel en een strafbeschikking vragen om een andere reactie.


Afdoening

Wat houdt deze in?

Belangrijk aandachtspunt

Transactie

Het OM stelt voorwaarden om strafvervolging te voorkomen.

De precieze voorwaarden en volledige naleving zijn bepalend voor de afdoening.

Strafbeschikking

Het OM stelt schuld vast en legt een straf of maatregel op zonder voorafgaand vonnis van de rechter.

Wie het ermee oneens is, moet beoordelen of en hoe tijdig verzet moet worden ingesteld.

Sepot

Het OM besluit niet of niet verder te vervolgen.

De reden voor het sepot en eventuele voorwaarden zijn van belang.


Een strafbeschikking hoeft u dus niet eerst te accepteren voordat deze gevolgen kan krijgen. Alleen laten weten dat u niet akkoord bent, is mogelijk onvoldoende. Laat de juiste procedure en toepasselijke termijn direct controleren.


Een afspraak met de wederpartij is iets anders


Ook buiten het strafrecht worden schikkingen gesloten. Bij het boeken van bijvoorbeeld een vakantiehuisje in Polen ontstaat een privaatrechtelijke verhouding tussen gast en verhuurder. Een regeling over zo’n overeenkomst is iets anders dan een transactie met het Nederlandse OM. Bij internationale overeenkomsten kan bovendien de vraag spelen welk recht van toepassing is.


Hetzelfde onderscheid geldt wanneer een gebeurtenis zowel schade als een strafrechtelijke verdenking oplevert. Een betalingsafspraak met een benadeelde beëindigt niet vanzelf de strafzaak. Het OM heeft daarin een eigen rol.


Wat zijn de gevolgen van een schikking in het strafrecht?


Een transactie kan een behandeling ter zitting voorkomen en duidelijkheid geven over de voorwaarden voor afdoening. Daar staat tegenover dat u verplichtingen aangaat zonder dat een rechter eerst het bewijs beoordeelt. De gevolgen kunnen verder gaan dan betaling alleen.


Justitiële documentatie en een VOG


Een transactie kan worden geregistreerd in de justitiële documentatie, in het dagelijks taalgebruik vaak het strafblad genoemd. Of registratie plaatsvindt en welke gegevens worden vastgelegd, hangt onder meer af van het strafbare feit en de toepasselijke regels.


Een registratie betekent niet automatisch dat u geen Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) meer kunt krijgen. Bij de beoordeling kijkt Justis onder meer naar de relevante gegevens, het doel van de aanvraag en het risico voor de beoogde functie. Op de website van Justis vindt u uitleg over de beoordeling van een VOG-aanvraag.


Bespreek daarom niet alleen de huidige zaak, maar ook uw werk en toekomstplannen. Voor iemand die een bepaalde functie wil uitoefenen, kunnen andere aandachtspunten gelden dan voor iemand zonder vergelijkbare beroepsvereisten.


Gevolgen voor ondernemers en bestuurders


Een schikking in het strafrecht kan ook zakelijke belangen raken. Denk aan mogelijke gevolgen voor vergunningen, integriteitsbeoordelingen, aanbestedingen of contractuele meldplichten. Of zulke gevolgen daadwerkelijk spelen, hangt af van het feit, de afdoening en de toepasselijke regels of afspraken.


Bij een onderneming moet bovendien duidelijk zijn wie het voorstel ontvangt: de rechtspersoon, een bestuurder of meerdere betrokkenen. Afdoening van de zaak tegen de onderneming betekent niet vanzelf dat ook de positie van de bestuurder is geregeld.


Ga evenmin zonder meer uit van vertrouwelijkheid. In bepaalde zaken kan het OM informatie over een transactie openbaar maken. Laat beoordelen wat hierover bekend is en welke gevolgen eventuele publiciteit kan hebben voor uw bedrijfsvoering en reputatie.


Wat moet u controleren voordat u instemt?


Een verantwoorde beslissing begint bij de feiten en het beschikbare bewijs. Welke gedraging wordt u verweten? Op welke verklaringen en documenten berust de verdenking? En zijn er omstandigheden die een ander beeld geven?


Uw advocaat kan beoordelen welke dossierinzage mogelijk en nodig is. Zonder voldoende zicht op de stukken is het lastig om de aantrekkelijkheid van een voorstel af te wegen tegen de mogelijkheden van verdediging. De rol van een strafrechtadvocaat in de verschillende fasen van uw zaak gaat daarom verder dan onderhandelen over een bedrag.


Laat bij een schikking in het strafrecht in ieder geval de volgende punten controleren:


  • Reikwijdte: op welke feiten, periode en personen heeft het voorstel betrekking?

  • Verplichtingen: wat moet u betalen, doen of afstaan en wanneer?

  • Verklaringen: wordt instemming met een feitenomschrijving of aansprakelijkheid gevraagd?

  • Schade: welke aanspraken van benadeelden worden wel of niet geregeld?

  • Vervolggevolgen: wat betekent de afdoening mogelijk voor uw VOG, werk of onderneming?


Instemmen met een transactie is niet hetzelfde als een veroordeling door een rechter. Toch kan de formulering van afspraken relevant zijn in een andere procedure. Laat daarom ook bijlagen en begeleidende verklaringen beoordelen.


Is de reactietermijn te kort om het voorstel zorgvuldig te onderzoeken? Uw advocaat kan zo nodig om uitstel vragen. Ga er niet van uit dat zo’n verzoek de termijn automatisch verlengt.



Kunt u een voorstel weigeren of erover onderhandelen?


U hoeft een transactievoorstel niet zonder meer te accepteren. Afhankelijk van de zaak kan uw advocaat vragen stellen, bezwaren naar voren brengen of een aangepast voorstel bespreken. Het OM hoeft daarmee niet akkoord te gaan.


Onderhandelen kan bijvoorbeeld betrekking hebben op de omschrijving van de feiten, de omvang van een betalingsverplichting of de uitvoerbaarheid van voorwaarden. Een regeling heeft weinig waarde als onduidelijk blijft wat u precies moet nakomen.


Een schikking in het strafrecht weigeren betekent niet automatisch dat u wordt veroordeeld. Het OM kan besluiten de zaak aan de rechter voor te leggen. Daar kunnen de verdenking, het bewijs en de juridische bezwaren worden beoordeeld. Welke vervolgstap daadwerkelijk volgt, hangt af van het dossier en de beslissing van het OM.


De afweging is daarom breder dan ‘betalen of procederen’. Ook de bewijspositie, mogelijke sancties, kosten en gevolgen buiten de strafzaak tellen mee. Bij een strafbeschikking geldt een andere route: laat dan onmiddellijk beoordelen of verzet nodig is, in plaats van alleen een onderhandeling te beginnen.


Wat betekent een schikking voor slachtoffers en schadevergoeding?


Een betaling aan het OM is niet automatisch een betaling aan het slachtoffer. Schadevergoeding kan wel onderdeel zijn van de voorwaarden van een transactie. Uit de stukken moet blijken welk bedrag voor welke schade en aan wie wordt betaald.


Voor een benadeelde is belangrijk of de volledige schade wordt geregeld. Een betaling kan bijvoorbeeld slechts op een deel van de schade betrekking hebben. Ook moet duidelijk zijn of afstand wordt gedaan van verdere aanspraken. Onderteken daarom niet zonder beoordeling een verklaring met ‘finale kwijting’, waarmee verdere aanspraken kunnen worden prijsgegeven.


Een schikking in het strafrecht neemt de positie van een slachtoffer niet zonder meer weg. Een rechtstreeks belanghebbende kan onder voorwaarden bij het gerechtshof klagen over het niet of niet verder vervolgen. Ook na een transactie kan zo’n procedure relevant zijn. Hiervoor gelden wettelijke voorwaarden en termijnen.


Daarnaast kan een civiele route voor schadevergoeding openstaan. Welke mogelijkheden passend zijn, hangt af van de afdoening en de gemaakte afspraken. Onze uitleg over schadevergoeding in het strafrecht behandelt de positie van benadeelden uitgebreider.


Veelgestelde vragen over een schikking in het strafrecht:


Is een schikking hetzelfde als een strafbeschikking? Nee. Met een schikking wordt vaak een transactie bedoeld, waarbij het OM voorwaarden stelt om vervolging te voorkomen. Een strafbeschikking is een door het OM opgelegde afdoening waarvoor een eigen verzetprocedure geldt. Laat controleren welk document u heeft ontvangen.


Krijg ik door een transactie een strafblad? Een transactie kan in de justitiële documentatie worden opgenomen. Of dit gebeurt en wat de gevolgen zijn, hangt onder meer af van het feit en de toepasselijke registratieregels. Geen rechtszitting betekent dus niet automatisch geen registratie.


Erken ik schuld als ik een transactie accepteer? Een transactie is geen rechterlijke schuldigverklaring. De inhoud van het voorstel kan wel verklaringen over de feiten bevatten. Laat daarom beoordelen waarmee u precies instemt en welke betekenis dat mogelijk heeft buiten de strafzaak.


Kan mijn advocaat een lager bedrag afspreken? Uw advocaat kan onderzoeken of er juridische en feitelijke argumenten zijn om aanpassing te vragen. Of het OM daarvoor ruimte ziet, hangt af van de zaak. Een lager bedrag of een andere uitkomst kan niet worden gegarandeerd.


Kan ik na betaling nog van mijn beslissing terugkomen? Ga daar niet van uit. Betaling of uitvoering kan juridische gevolgen hebben voor de afdoening en uw mogelijkheden om daartegen op te komen. Laat uw situatie vóór betaling beoordelen. Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch advies.


Laat uw voorstel beoordelen voordat u beslist


Heeft u een transactievoorstel, strafbeschikking of uitnodiging voor een gesprek met het OM ontvangen? Zorg dan eerst voor duidelijkheid over het dossier, de voorwaarden en de toepasselijke termijnen. Betaal of onderteken niet zonder de gevolgen te begrijpen, maar laat een reactietermijn ook niet ongebruikt verstrijken.


Janssen Van den Biezenbos Advocaten ondersteunt particulieren en ondernemers in strafzaken. U heeft één vaste advocaat als aanspreekpunt en krijgt een realistische beoordeling van de mogelijkheden, risico’s en kosten. Overleg is mogelijk op kantoor in Eindhoven, telefonisch of digitaal. Neem contact op voor een beoordeling van uw stukken en een passende vervolgstap.

Janssen Van den Biezenbos Advocaten
Stratumsedijk 50 C
5611 NE Eindhoven

​

📞 040 293 02 08
✉️ info@jvdb-advocaten.nl

Directe bereikbaarheid

Ton: 06 108 986 65

Linda: 06 208 352 09

Bart: 06 539 423 36

© 2025 by Janssen Van den Biezenbos. 

bottom of page